Amarnath Yatra: ਹਰ ਸਾਲ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਰੀਕ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ? ਪਹਿਲਾਂ 30 ਜੂਨ, ਇਸ ਸਾਲ 3 ਜੁਲਾਈ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ
Amarnath Yatra: ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 3 ਜੁਲਾਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ 57 ਦਿਨ ਚੱਲੇਗੀ। ਪਹਿਲਾ ਜੱਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, 3.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਾਬਾ ਬਰਫਾਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ 28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਤਰੀਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਆਓ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਰੀਕ?
ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਜੱਥਾ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਯਾਤਰਾ 3 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਯਾਤਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਇਹ 30 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, 2023 ਵਿੱਚ, ਇਹ 1 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ, ਇਹ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਮਿਤੀ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮਿਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ।
ਇਸ ਸਾਲ, ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 3 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 28 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ, ਕੁੱਲ 57 ਦਿਨ। ਇਸ ਸਾਲ, ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿੱਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਸਿਰਫ 38 ਦਿਨ ਸੀ।
ਕਿਉਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਤਾਰੀਖ਼?
ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਣ ਪੂਰਨਿਮਾ (ਰੱਖੜੀ) ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ, ਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਚੰਦਰਮਾ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤਾਰੀਖਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ
ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਅੰਤਰ?
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਇੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਹਰ ਸਾਲ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ 9 ਅਗਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ 28 ਅਗਸਤ। ਇਸ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਚੰਦਰ ਸਾਲ 354 ਦਿਨ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੂਰਜੀ ਸਾਲ 365 ਦਿਨ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 11 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਤਰ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ, ਹਰ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਚੰਦਰਮਾ ਮਹੀਨਾ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5,486 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ
ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ ਪਹਿਲਗਾਮ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ 5,486 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਉੱਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗੁਫਾ ਸਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬਰਫ਼ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਅਗਸਤ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰਨਾਥ ਗੁਫਾ ਪਹਿਲਗਾਮ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਫੋਟੋ: PTI
3.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਣਗੇ
ਇਸ ਸਾਲ, 3.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। 57 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 3 ਜੁਲਾਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਜੱਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 2025 ਵਿੱਚ, ਕੁੱਲ 5 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਰਫਾਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।