ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ? ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਡਰੋਨ ਅਟੈਕ

Updated On: 

31 Mar 2026 14:21 PM IST

Oil Spills Impact:: ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਅਲ ਸਾਲਮੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਟੈਂਕਰ ਦੁਬਈ ਦੇ ਜੇਬੇਲ ਅਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਹਮਲਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ? ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਡਰੋਨ ਅਟੈਕ

Iran-Israel War: ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਵੈਤੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਟੈਂਕਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਟੈਂਕਰ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕੁਵੈਤੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਅਲ ਸਾਲਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਜੇਬੇਲ ਅਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਸੀ। ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਤੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ?

ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਦੁਬਈ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ 24 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਫ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ।

ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਤਰੇ?

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ (NOAA) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਲ ਰਿਸਾਅ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਜੋਖਮ ਦੀ ਹੱਦ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਰਿਸਾਅ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਤੇਲ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ:

ਤੇਲ ਕਿਸੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ‘ਤੇ ਜੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਦਬਿਲਾਵ ਦੇ ਫਰ ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਰਮੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਫਾਈ ?

1990 ਦਾ ਤੇਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਐਕਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਫੈਲਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਫਾਈ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਸਾਅ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਨੁਕਸਾਨ ਮੁਲਾਂਕਣ (NRDA) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Follow Us