ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ “ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ” ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਸੰਸਦ ਨਹੀਂ, ਖੜਗੇ ਦੇ ਘਰ ਸਜੇਗਾ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚ

ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧੀ INDIA ਗਠਜੋੜ ਹੁਣ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ… ਜਿਸਦੀ ਪਟਕਥਾ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ, ਨਾ ਸੰਸਦ ਹੋਵੇਗੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਨਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸਭਾਪਤੀ। ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਨਿਵਾਸ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ “ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ”।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਤੋਂ 200 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਟੈਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਲਾਈਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਟੇਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਮਲਟੀ-ਕੈਮਰਾ ਸੈੱਟਅੱਪ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਕੀ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ ਮੌਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਚੱਲੇਗੀ? ਕੀ ਅਦਾਲਤ ਵਾਂਗ ਆਰੋਪ ਪੜ੍ਹੈ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇਗੀ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਖੜਗੇ ਦੇ ਘਰ ‘ਸੱਜੇਗਾ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚ

30 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਮਾਂ: ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਸਥਾਨ: ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵਾਸ, 10 ਰਾਜਾਜੀ ਮਾਰਗ। ਭਾਰਤ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਰੋਪ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੜਗੇ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 150 ਤੋਂ 200 ਗਠਜੋੜ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾ ਆਈਡੀਆ : ਮੌਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾ ਵਿਚਾਰ ਇੱਕ ਮੌਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਯਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਨਕਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ। ਇਸਦਾ ਖਾਕਾ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ, ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਗੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ।

ਕੁਝ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਕੋਈ ਸਪੀਕਰ ਬਣਦਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ। ਫਿਰ, ਸੰਸਦ ਦੀ ਤਰਜ ਤੇ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾੰਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਸਦ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੈਟਅੱਪ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਆਈਡੀਆ: ਅਦਾਲਤ ਵਰਗੀ ਚੱਲੇ ਕਾਰਵਾਈ

ਦੂਜਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਦਾਲਤ ਵਰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ ਆਰੋਪ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਗੂ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ। ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸਿੱਟਾ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਵਰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਮੁੱਦੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ ਕਿ ਬਾਹਰ ਅਦਾਲਤ ਵਰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੇਲੋੜਾ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਨਕਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

ਤੀਜਾ ਵਿਕਲਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ

ਤੀਜਾ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤਾਂ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹੂਬਹੂ ਨਕਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਰਥਨ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਜਨਤਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮੌਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਬਲਿਕ ਇੰਪੀਚਮੈਂਟ ਯਾਨੀ ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਬੋਲੇਗਾ, ਕੌਣ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਸਹੀ ਫਾਰਮੈਟ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਕਰਨਗੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ

ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਕਰਨਗੇ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ “ਮੌਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸਨੂੰ CEC ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਿਲਾਫ “ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਭਿਯੋਗ” (Public Impeachment) ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ SIR ਦੇ ਪੀੜਤ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਹਰੇਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ, CEC ਖਿਲਾਫ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਗੇ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ

ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇੰਚਾਰਜ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 150 ਤੋਂ 200 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲਟੀ-ਕੈਮਰਾ ਸੈੱਟਅੱਪ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਿਫਰੈਸ਼ਮੈਂਟ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਰਾਹੀਂ, ਇੰਡੀਆ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੀਬਰ ਸੋਧ (SIR) ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਵੋਟ ਧਾਂਦਲੀ ਦੇ ਆਰੋਪਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਆਰੋਪ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹੱਟ ਜਾਣਗੇ?

ਕੀ ਖੜਗੇ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਜਨਤਕ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 324(5) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।