ਕੀ ‘ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ’ ਦਾ ਨਵਾਂ ‘ਸਟ੍ਰੇਨ’ ਆ ਗਿਆ? ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 8 ਗੁਣਾ ਵਧੇ

Image Credit source: Getty Images

ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਚ1ਐਨ1 ਯਾਨੀ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਚੌਕਸ ਹੈ। 21 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਐਚ1ਐਨ1 ਦੇ 1,777 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ 229 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਫਲੂ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਫਲੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਗ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਨ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

H1N1 ਦੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਨਹੀਂ

ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ICMR (ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ H1N1 ਦਾ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ICMR ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲ ਰਿਹਾ H1N1 ਵਾਇਰਸ ਮੌਸਮੀ ਫਲੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਾਇਰਸ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਟ੍ਰੇਨ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਸਟ੍ਰੇਨ 2025 ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਡਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ H1N1 ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ

ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 54% ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਐਲਐਨਜੇਪੀ ਦੇ ਐਚਓਡੀ (ਪਲਮਨਰੀ) ਡਾ: ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਬੁਖਾਰ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ: ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਏਮਜ਼ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਨੀਰਜ ਨਿਸ਼ਚਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਫ਼ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਗਲੇ ਲਈ ਗਾਰਗਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਨ ਦਵਾਈ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਨ ਦਵਾਈ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਟੀ-ਐਲਰਜੀ, ਗਾਰਗਲ ਆਦਿ ਕਰੋ। ਸ਼ੂਗਰ ਆਦਿ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੋ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂਚਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਟੈਸਟ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ।

ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ H1N1 ਹੋਵੇ, ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਡੇਂਗੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਲੇਰੀਆ ਹੋਵੇ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ, ਅਜਿਹੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਠੰਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਕਰਮਣ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਬਾਰੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜੇ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਧਦੇ ਕੇਸ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵਰਗੇ ਅੰਕੜੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।