ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਦਾ ਬਿਆਨ, ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ‘ਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੈਰੋਲੀਨ ਡਾਇਰ ਨੇ ਉਡਾਇਆ ਮਜ਼ਾਕ

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਕੈਰੋਲੀਨ ਡਾਇਰ, ਰਾਜ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਬੇਰਹਿਮ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਯਾਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਪਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕੈਰੋਲੀਨ ਡਾਇਰ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਏ, ਕੈਰੋਲੀਨ ਡਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਇੱਕ ਲੁਟੇਰਾ ਸੀ।” ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉੁਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਹੇਠ ਲੁਕ ਕੇ ਖੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸੀ। ਕੈਰੋਲੀਨ ਡਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।”

ਕੈਰੋਲੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੜਦਾਦਾ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਆਦਮੀ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।”

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ

13 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1919 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਇਕੱਠ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਲੋਕ ਵਿਸਾਖੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰੋਲਟ ਐਕਟ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਸੈਫੂਦੀਨ ਕਿਚਲੂ ਅਤੇ ਸਤਿਆਪਾਲ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਆਰ.ਈ.ਐਚ. ਡਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਨਿਕਾਸ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਨਿਹੱਥੇ ਭੀੜ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਨ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 379 ਤੋਂ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।