ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤੇਲ ਦਾ ਖੇਡ! ਜੰਗਬੰਦੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਵਧਣਗੀਆਂ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
Petrol Diesel Prices: ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮਾਰਟ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਅ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚਾ ਆਯਾਤ ਟੋਕਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ $75 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵਿਗੜਿਆ
ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਛੋਟ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਈਆਂ। 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਈਰਾਨੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਐਲਐਨਜੀ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਘਬਰਾਹਟ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਲਗਭਗ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ $78 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰੂਡ (NYMEX WTI) ਵੀ $74 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਲਾਨ B
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਿਰਾਮਲ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇਬੋਪਮ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਕਸਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਦੇਵਈਆ ਗਗਲਾਨੀ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਝਟਕੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ।
ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੱਚਾ ਤੇਲ
ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੌਜੂਦਾ $68 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ $75 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਟਕ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਨਿੰਦਿਆ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਟੈਂਕਰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 60 ਤੋਂ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ $120 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ $70 ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਉਸੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਅਸਰ
ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਦਾ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਵਧਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਣਗੇ। HDFC ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਰਿਸਰਚ ਹੈੱਡ, ਦੇਵਰ੍ਸ਼ ਵਕੀਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧੇਗੀ। ਮੋਤੀਲਾਲ ਓਸਵਾਲ ਦੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮਾਨਵ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ LNG ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਬਜਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।