Chaitra Navratri 2026: ਤਬਾਹੀ, ਮਹਾਮਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ਾਂਤੀ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਵਾਰ ਪਾਲਕੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਮਾਇਨੇ
Chaitra Navratri 2026: ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਮਹਾਪਰਵ ਚੈਤਰ ਨਰਾਤੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਚੈਤਰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।
Image Credit source: unsplash
ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਮਹਾਪਰਵ ਚੈਤਰ ਨਰਾਤੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਚੈਤਰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19 ਮਾਰਚ 2026 ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਕਿਸ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਹਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਗਮਨ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਨਰਾਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਐਤਵਾਰ: ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਆਗਮਨ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਜਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ: ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਆਗਮਨ
ਵੀਰਵਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ: ਪਾਲਕੀ ‘ਤੇ ਆਗਮਨ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਬੁੱਧਵਾਰ: ਬੇੜੀ (ਕਿਸ਼ਤੀ) ‘ਤੇ ਆਗਮਨ
गजे च जलदा देवी, छत्रभङ्ग तुरंगमे। नौकायां सर्व सिद्धिस्यात्, दोलायां मरणं धुव्रम् ।।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ੍ਰੀਮਦ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
गजे च जलदा देवी (ਹਾਥੀ): ਜਦੋਂ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਤਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ (ਜਲ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
छत्रभङ्ग तुरंगमे (ਘੋੜਾ): ਜੇਕਰ ਨਰਾਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਜਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਘੋੜੇ (ਤੁਰੰਗਮ) ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਛਤਰਭੰਗ’ ਯਾਨੀ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲੀ, ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਲਈ ਕਸ਼ਟ, ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
नौकायां सर्व सिद्धिस्यात् (ਨੌਕਾ) : ਜਦੋਂ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੇੜੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ‘ਸਰਵ ਸਿੱਧੀ’ ਯਾਨੀ ਹਰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
दोलायां मरणं धुव्रम् (ਪਾਲਕੀ): ਜੇਕਰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀਰਵਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਪਾਲਕੀ (ਦੋਲਾ) ‘ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਗ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ਾਂਤੀ (ਮਰਣੰ) ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਲਕੀ ‘ਤੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਪਾਲਕੀ ‘ਤੇ ਆਗਮਨ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਤਿਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ, ਜਪ-ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ ਵਿਦਾਈ ਦਾ ਵਾਹਨ?
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਮਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਿਦਾਈ (ਪ੍ਰਸਥਾਨ) ਦਾ ਵਾਹਨ ਵੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।