ਕੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਾਇਲਸਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੇ (ਕਿਡਨੀ) ਇੱਕ ਫਿਲਟਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਟੌਕਸਿਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਕਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਡਾਇਲਸਿਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੇ (ਕਿਡਨੀ) ਇੱਕ ਫਿਲਟਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਟੌਕਸਿਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਕਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਡਾਇਲਸਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਾਇਲਸਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨੇਫਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਚ.ਓ.ਡੀ (HOD) ਡਾ. ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਡਾ. ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਾਇਲਸਿਸ ਲੰਬਾ ਚੱਲੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਲਸਿਸ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਡਾਇਲਸਿਸ?
ਐਕਿਊਟ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜ਼ੀਜ਼: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਅਚਾਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਐਕਿਊਟ ਕਿਡਨੀ ਇੰਜਰੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡਾਇਲਸਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਡਨੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਡਾਇਲਸਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਰੋਨਿਕ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜ਼ੀਜ਼: ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ‘ਐਂਡ ਸਟੇਜ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ’ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਡਨੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਡਾਇਲਸਿਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਲਸਿਸ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਿਡਨੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਡਾ. ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਡਨੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਨ ਹਨ:
ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ।
ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਪੀਣਾ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ।
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖੋ। ਘੱਟ ਨਮਕ ਵਾਲੀ ਡਾਈਟ ਲਓ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਕਰੋ, ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
ਕਿਡਨੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ:
ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ ਬਣੀ ਰਹਿਣਾ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।
ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਾ।
ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣਾ।