ਭਾਰਤ ‘ਚ ਜਲਦ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ, ਇਸ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ?

Published: 

03 Apr 2026 18:13 PM IST

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ 'ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਈ' ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਚ ਜਲਦ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ, ਇਸ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ?

ਭਾਰਤ 'ਚ ਜਲਦ ਆਵੇਗੀ ਡੇਂਗੂ ਵੈਕਸੀਨ, ਕੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ‘ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਈ’ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਸਾਲ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਡੇਂਗੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?

ਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਐਲ.ਐਚ. ਘੋਟੇਕਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਕਿਸ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ‘ਚ ਆਵੇਗੀ ਕਮੀ

ਡਾ. ਘੋਟੇਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਡੇਂਗੂ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੇਂਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਡੇਂਗੂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ?

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟ੍ਰੇਨ: ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟ੍ਰੇਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਟ੍ਰੇਨਾਂ ‘ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ: ਮੱਛਰਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਣੀ ਜਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ, ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਰਗੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਣਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।

Follow Us