NCERT ਦੀ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨਜੋ-ਦੜੋ ਦੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਗਰਲ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੂਪ
NCERT: ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਗਰਲ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ NCERT ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਤਾਬ, ਮਧੁਰਿਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਨੰਗਾ ਧੜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੂਰਤੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
NCERT ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਸਤਕ 'ਚ ਡਾਂਸਿੰਗ ਗਰਲ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੂਪ
ਮੋਹਨਜੋ-ਦਾਰੋ ਦੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਗਰਲ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਨਵੀਂ NCERT ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਤਾਬ, ਮਧੁਰਿਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਨੰਗਾ ਧੜ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੂਰਤੀ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ NCERT ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ, “ਕਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ” ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ, ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਇੰਚ ਉੱਚੀ, ਮੋਹਨਜੋ-ਦਾਰੋ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਇੱਕ ਜੂੜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਚੂੜੀਆਂ, ਬਰੇਸਲੇਟ ਅਤੇ ਹਾਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਣ
ਡਾਂਸਿੰਗ ਗਰਲ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਛਾਣਨਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸਨੂੰ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਉੱਨਤ ਧਾਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਮੂਰਤੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ
ਮਧੁਰਿਮਾ NCERT ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਢਾਂਚੇ (NCF) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
NCERT ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕੋਈ ਜਵਾਬ
ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ NCERT ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਵਾਬ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।