ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ, ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ 3 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਕੀਤਾ ਪਾਰ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (WPI) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਫਰਵਰੀ ਦੇ 2.13% ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਛਲ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 3.88% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਇਸ ਵਧਦੀ ਦਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚਾ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ, ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ 3 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਕੀਤਾ ਪਾਰ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (WPI) ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਫਰਵਰੀ ਦੇ 2.13% ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਛਲ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 3.88% ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਇਸ ਵਧਦੀ ਦਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚਾ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀ ਮਹਿੰਗਾਈ
ਰੌਇਟਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ WPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਸਾਲਾਨਾ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਧ ਕੇ 3.04% ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਟੇਲ (ਪ੍ਰਚੂਨ) ਮਹਿੰਗਾਈ ਵੀ ਫਰਵਰੀ ਦੇ 3.21% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 3.4% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼’ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।
RBI ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਬੁਨਿਆਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਝਟਕੇ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤ ਸਾਲ 2027 ਲਈ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 4.6% ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਤਿਮਾਹੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, Q1 ਵਿੱਚ ਇਹ 4.0%, Q2 ਵਿੱਚ 4.4%, Q3 ਵਿੱਚ 5.2% ਅਤੇ Q4 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 4.7% ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਰ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 4.4% ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। RBI ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਨੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤਿਮਾਹੀ ਅੰਕੜੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ (PHDCCI) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜੀਵ ਜੁਨੇਜਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, PHDCCI ਦੇ CEO ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗਤ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।