ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਕਟ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਯਾਨੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਇਕ ਆਈਸਬਰਗ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਢਾਈ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ, ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ 37 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ 1986 ਵਿੱਚ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਪਰ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ 37 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਛੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ ਵੇਡੇਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਰਫ਼ਤਾਰ
ਇਹ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪਿਘਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੀ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਈਸਬਰਗ ਦੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ
A23a Iceberg
ਫੋਟੋ ਕ੍ਰੈਡਿਟ: Copernicus sentinel-3/BBC
…ਤਾਂ ਕੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਰਜੀਆ ਟਾਪੂ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਏ23ਏ ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਆਈਸਬਰਗ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਕਾਰਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਵਾਂ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਦੇ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਰਜੀਆ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵੱਲ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹਰ ਦਿਨ ਘਟਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਦੀ ਭਾਲ
ਜਦੋਂ ਇਹ 1986 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਵਧਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੂਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 1986 ‘ਚ ਇਸ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਥਿਰ ਸੀ ਪਰ ਸਾਲ 2020 ‘ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ‘ਚ ਹਰਕਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ‘ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਆਈਸਬਰਗ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਵੀ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 1880 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਨੌਂ ਇੰਚ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ?
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ: ਆਨੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਈਸਬਰਗ ਟੁੱਟਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਉੱਥੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਅਤਿ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਉਥੋਂ ਆਈਸਬਰਗ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਸਿਰਫ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਆਈਸਬਰਗ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਕੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਆਈਸਬਰਗ ਹਰ ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਡਾ: ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਆਈਸਬਰਗ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਥੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਹੇਠ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਲ ਹੈ, ਕੀ ਖਣਿਜ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਜਾਣਾ ਵੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।
