ਸੰਸਦ ‘ਚ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ 2023 ਵਾਲਾ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ?
Women Reservation Act 2023 : ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ, 2023, ਜੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 2023 ਐਕਟ ਲਈ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ, ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ।
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ
ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਅੱਜ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਸਦ ਨੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮਹਿਲਾ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ, 2023 ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਸੋਧ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ 2023 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ, 2023, ਜੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 2023 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ, ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਤਮਕ ਕਦਮ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ 2023 ਦਾ ਐਕਟ
ਦਰਅਸਲ, 2023 ਦੇ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਗਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਬਿੱਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, 2023 ਦੇ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸੋਧਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਿਲਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਐਕਟ, 2023, ਜੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਯਾਨੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 33% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ 2029 ਵਿੱਚ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ 2023 ਐਕਟ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਕਨੀਕੀ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਹੈ
ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ (106ਵੇਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2023 ਦੀ ਧਾਰਾ 1 ਦੀ ਉਪ ਧਾਰਾ (2) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੰਦਨ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਇੰਚਾਰਜ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜੀਬ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੰਦਨ ਐਕਟ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ‘ਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।”
ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ : ED ਰੇਡ ਤੇ CM ਮਾਨ ਦਾ ਬਿਆਨ, ਬੋਲੇ- ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਵੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਗਲਾ