TV9 Punjabi
Author: Pritpal Singh
22-05-2026
TV9 Punjabi
Pic: Unsplash
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਫੌਜ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਫੌਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫੌਜ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਫੌਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਵਿਸ ਗਾਰਡ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੋਨਾਕੋ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲਿਕਟੈਂਸਟਾਈਨ, ਅੰਡੋਰਾ, ਸਮੋਆ, ਟੂਵਾਲੂ, ਨਾਊਰੂ, ਡੋਮਿਨਿਕਾ ਵੀ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ (ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।