TV9 Punjabi
Author: Pritpal Singh
21-05-2026
TV9 Punjabi
Getty Images
ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਛੇਨਾ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਫੱਟੇ ਹੋਏ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਛੇਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਭੁਰਭੁਰੀ ਅਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਬਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਛੇਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਛੇਨੇ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਪਨੀਰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਟੈਕਸਚਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮੂਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੇਨਾ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਫਰਕ ਨਮੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਯਾਨੀ ਟੈਕਸਚਰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੇਨਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਰਸਗੁੱਲਾ ਅਤੇ ਸੰਦੈਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਟੈਕਸਚਰ ਮਿਠਾਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਛੇਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਨੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ D ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਤੱਕ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਨੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਇਹ ਪੁਲਾਓ, ਬਿਰਿਆਨੀ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਟਰ ਪਨੀਰ, ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਅਤੇ ਪਾਲਕ ਪਨੀਰ ਵਰਗੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ।